• دسته‌بندی نشده
  • 0

ملاحظات اخلاقی در نظریه بانکداری اسلامی

چکیده:  

امروزه صنعت بانکداری یکی از مهم­ترین بخش­ های هر اقتصادی محسوب می‌گردد؛ بانکداری اسلامی در مقام نظریه ملاحظات ارزشی و اخلاقی را با ساختار اقتصادی ترکیب می‌کند. بی‌تردید هر خدمتی که در بانکداری اسلامی ارائه می‌گردد نباید در تضاد با ملاحظات اخلاقی باشد. رسالت اصلی بانک­ها اتخاذ و استقرار روش­ های بهینه تجهیز وتخصیص منابع و ارائه خدمات مالی در سطوح مختلف جامعه متناسب با نیازهای پیش­روست. بنابراین بر مبنای ملاحظات اخلاقی، بانک­های اسلامی برای فعالیت‌های مالی خود از روش‌هایی استفاده می­کنند که نه تنها با اصول اخلاقی سازگار است بلکه می‌تواند به تقویت آن­ها نیز کمک شایانی نماید. اساس نظریه بانکداری اسلامی، تسهیم سود، مشخص بودن مسیر مصرف منابع و نظارت بر عملیات بانکی است. منابع اولیه سهامداران بانکی و ورودی منابع توسط سپرده‌گذارن به بانکداری اسلامی نمی‌تواند منابع آلوده به ربا، رشوه و سایر اموال حرام باشد. از سوی دیگر بانکداری اسلامی منابع بانکی را به فعالیت­ هایی سوق می­دهد که با ارزش ­های اخلاقی هم­خوانی و یا لااقل با آن در تضاد نباشد، بر خلاف بانکداری متعارف که تنها به سود تسهیلات توجه دارد در نظریه بانکداری اسلامی علاوه بر سود­دهی تسهیلات به ملاحظات اخلاقی نیز توجه می‌شود. سؤال اصلی مقاله حاضر این است که چگونه روش­ های تجهیز و تخصیص منابع مالی در نظریه بانکداری اسلامی برملاحظات اخلاقی استوار است؟بر این اساس مقاله پیش­روکه ماهیت تحلیلی- توصیفی دارد، به­دنبال بررسی این فرضیه است که "در نظریه بانکداری اسلامی روش‌های تجهیز و تخصیص منابع با ملاحظات و ضوابط اخلاقی مطابقت دارند". بانکداری اسلامی با ترسیم اهداف و اصول خاصی، خود را ملزم به رعایت ملاحظات اخلاقی در کلیه فعالیت­ های مالی از جمله تخصیص و تجهیز منابع کرده است که می­توان گفت ضوابط اخلاقی­ای همچون حذف ربا از عملیات بانکی در عرصه تجهیز و تخصیص منابع، تجهیز و تخصیص منابع براساس ملاحظات اخلاقی، عدم تخصیص منابع به فعالیت ­های غیرمولد، توزیع عادلانه منابع، توزیع عادلانه سود، مشارکت در سود و زیان، امین بودن وکیل در قراردادهای بانکی را در فعالیت­ های مالی خود مورد ملاحظه قرار می‌دهد. نتایج این پژوهش حکایت از آن دارد که  با توجه به مبتنی براصول شریعت بودن  فعالیت‌های مالی بانک ­های اسلامی؛ روش ­های مالی در نظریه بانکداری اسلامی هم از جهت اهداف و هم از جهت عملکرد، نه تنها در تضاد با ارزش های اخلاقی نیست بلکه همسو با ارزش­ های اخلاقی می­ باشد. زیرا التزام به اخلاق به عنوان بستری مناسب برای تحقق اهداف نظام بانکی در جامعه اسلامی و تعامل با مشتریان عمل خواهد نمود.

واژه‌های کلیدی: اصول اخلاقی، بانکداری اسلامی، فعالیت‌های مالی، شریعت

نویسندگان:

محمدنقی نظرپور، طیبه گل‌محمدی

مجله اقتصاد و بانکداری اسلامی – سال ششم، شماره 21، زمستان 1396.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *